Podstawowa skala pentatoniczna

Prawie każdy, kto opanował już podstawy gry na gitarze, a więc potrafi złapać tak zwykłe chwyty, jak barowe, zaczyna myśleć o nauce gry solowej – improwizacji. Każdy słyszał, jak grają Clapton, Styczyński. Czemu samemu nie spróbować? W tym artykule mowa będzie o improwizacji blues’owej. Gitarzyści blues’owi w większości opierają swoje improwizacje o skalę pentatoniczną. Nie jest to oczywiście bezwzględna reguła i są ludzie, którzy grają bez żadnych podstaw teoretycznych – jednak najczęściej są to ludzie naprawdę uzdolnieni muzycznie. Dla wszystkich mniej genialnych – trochę teorii. Poniżej przedstawiam podstawową skalę pentatoniczną. Można ją rozszerzać o pozostałe dźwięki skali durowej lub molowej. Częste są też różne riffy zawierające dźwięki zupełnie spoza skali.

Blues w gitarowych riffach Przedstawione w książce ciągi akordów są praktyczną pomocą w opanowaniu gitarowej techniki akordowej, akompaniamentu i podstaw harmonii. Zbiór jest interesujący nie tylko ze względu na opanowanie techniki akordowej i techniki akompaniamentu, ale także w celu rozwijania zmysłu improwizacji. Podręcznik prezentuje naturalną muzyczną formę 12-taktowego bluesa durowego (major) i molowego (minor). Na załączonej płycie znajdują się po dwie wersje bluesów prezentowanych w książce: 1 – solo plus akompaniament, 2 – akompaniament, do którego można tworzyć własne improwizacje.

Jak każdy pamięta ze szkoły podstawowej, skala durowa zawiera 7 dźwięków podstawowych:
dla gamy C-dur: C D E F G A H

Pomiędzy niektórymi są dodatkowe dźwięki – półtony. Na klawiaturze pianina klawisze białe to dźwięki zapisane powyżej, a czarne to właśnie półtony. Należy zaznaczyć, że między dźwiękami E i F oraz H i C nie ma półtonów (a na klawiaturze – czarnych klawiszy). Dźwięki te tworzą tzw. półtony naturalne.

Wszystkie dźwięki wyglądają tak:
C Cis D Dis E F Fis G Gis A B H C

Jakoś tak się już przyjęło, że nie dźwięk pomiędzy A i H nie nazywa się Ais lub Hes, lecz B.

Dźwięki skali C-dur numerujemy:

C D E F G A H C
1 2 3 4 5 6 7 8

Trzeba zawsze pamiętać, że w skali durowej połtony występują między dźwiękami 3 i 4 (dla C-dur: E i F) oraz 7 i 8 (dla C-dur: H i C). Dla skali D-dur półtony również są między dźwiękami 3 i 4 oraz 7 i 8, ale teraz są to dźwięki Fis i G oraz Cis i D, a skala D-dur wygląda tak:

D E Fis G A H Cis D
1 2 3 4 5 6 7 8

A teraz skala pentatoniczna dla gamy C-dur.
C D E G A
Jak łatwo zauważyć, są to kolejno dźwięki 1,2,3,5 i 6.
Dla D-dur: D E Fis A H
Dla E-dur: E Fis Gis H Cis
itd.

Skale modalne w gitarowej improwizacji Książka zawiera minimum wiedzy potrzebnej do zrozumienia budowy skal modalnych i dużo porad praktycznych. Celem podręcznika jest przede wszystkim wyrobienie słuchu i muzycznej intuicji grającego. Poczucie charakteru każdej ze skal oraz zrozumienie zasad towarzyszącej im harmonii umożliwi każdemu uczącemu się z tej książki korzystanie z nowej palety dźwiękowych środków wyrazu. Duża ilość przykładów nagranych na CD oraz akompaniamenty do samodzielnych prób w każdej ze skal są najlepszą drogą do tworzenia na gitarze własnych improwizacji.

W skali molowej (eolskiej) półtony występują pomiędzy dźwiękami 2 i 3 oraz 5 i 6; dla skali A-moll:

A H C D E F G A
1 2 3 4 5 6 7 8

Pentatonika skali molowej to dźwięki: 1,3,4,5 i 7, czyli dla A-moll: A C D E G.
dla D-moll:
dźwięki skali: E F G A H C D E pentatonika: E G A H D
1 2 3 4 5 6 7 8
Godnym uwagi jest fakt, że dźwięki skali pentatonicznej A-moll pokrywają się z pentatoniką skali C-dur. Tak samo jest z H-moll i D-dur, Cis-moll i E-dur, itd.

Teraz, gdy znasz już dźwięki skali pentatonicznej, pozostaje opalcować je na gitarze i spróbować zagrać do podkładu. Gdy grane są przykładowo akordy : C-dur A-moll F-dur G-dur , improwizacja opierać się będzie o pentatonikę skali C-dur.

Zobacz również inne popularne artykuły:

• Jak czytać nuty. Długość nut i pauzy.
• Line 6 Flextone III XL
• Jak czytać nuty
• Wytłumianie pomieszczenia do gry
• Gitara akustyczna Ibanez AW 1050 RLG

Zobacz podobne artykuły:

• Szkoła gry na gitarze – Rzemiosło i sztuka
• Skale modalne
• Skale gitarowe
• Zmagania z tonacjami, czyli jak nauczyć się improwizacji
• Nauka gry na gitarze elektrycznej – Kilka Riffów Kilka Technik
• Skale modalne i pentatonika
• Szkoła gry na gitarze “Rzemiosło i sztuka” Artura Lesickiego
• Improwizacja. Solówki
• Przyśpieszony kurs bluesa Leszka Cichońskiego (Thanks Jimi)
• Skala molowa

Tagi: blues, dźwięki na gitarze, dźwieki na gryfie, nauka gry na gitarze, pentatonika, skala, skala bluesowa, skala pentat, skala pentatoniczna, skale, skale gitarowe, skale modalne, skale na gitarze

3 Responses to “Podstawowa skala pentatoniczna”

1. Wojtek mówi:

   21 listopada 2009 o 22:39

   Musze się przyczepić nazwy dźwięków.
   dzwięki są ułożone alfabetycznie:
   A B C D E F G

   W muzyce mamy 12 dzwięków,więc zamiast rozwijac dalszy ciag alfabetu poszczegolne dzwieki z ww. mają dodatkowe oznaczenia.
   I tak alabet muzyczny wygląda tak:

   A Ais B C Cis D Dis E F Fis G Gis

   Błędem jest pisac tak jak w artykule A B H C !!
2. WilQ mówi:

   29 listopada 2009 o 22:30

   Chodzi tu o odwieczny problem notacji muzycznej =) W Polsce uzywa sie systemu gdzie wystepuje dzwiek H. Ogólnie na swiecie sytuacja wyglada tak jak wspomniales:
   A A# B C C# D D# lub
   A Bb B C Db D Eb E

   Niestety poprzez blad jakiegos mnicha przepisujacego stare notacje pojawil sie dzwiek H (w gotyckim alfabecie B i H sa bardzo podobne).

   Dlatego tez w Polsce i chyba krajach skandynawskich uczy sie zapisu z istniejacym dzwiekiem H:

   A B H C (czyli w polskim zapisie H = B, B = Bb)
3. Guardian mówi:

   29 stycznia 2010 o 11:09

   Nie rozumiem jednego- ale może to wynik braku mojej edukacji – cytat z artykułu:
   “Pentatonika skali molowej to dźwięki: 1,3,4,5 i 7, czyli dla A-moll: A C D E G.
   dla D-moll:
   dźwięki skali: E F G A H C D E pentatonika: E G A H D”

   czy jednak nie jest to przykład na e-moll???